Astronotlar Uzayda Nasıl Yaşıyor?

50 yıl önce bu soruyu sormuş olsaydınız cevabı çok farklı verebilirdik. Uzay yolculuğunun ilk yıllarında astronotlar, kurutulmuş, macun veya marketlerde satılan pestil benzeri yiyecekleri yiyerek bir takım gıdalarıda tüplerden emmek için pipetler kullandılar . Günümüzde uzay mekiğindeki astronotlar, Dünya’da yaptıkları gibi yiyecekleri yiyorlar .

Yerçekiminin düşük olduğu bir ortamda, yiyecek ve içecekler doğru şekilde kullanılmazlarsa, sadece yüzerler. Bu problemle mücadele etmek için, yiyecekler dikkatlice saklanır ve içecekler susuz tozlar şeklinde verilir, aynı eskiden kullandığımız Nazo’lar gibi. 😀  Astronotlar içeceklerini oluşturabilmek için tozları bir tüp vasıtasıyla su ekleyerek oluştururlar. Uzaya giden astronotlar aylarca uzayda kalmaları sebebiyle yiyeceklerin bozulmalarını önlemek için gıdaları kısmen veya tamamen susuz bırakılır. Etler, daha uzun bir raf ömrü sağlamak için mekiğe konmadan önce radyasyona maruz bırakılır.

Astronotlar, tıpkı Dünya’da olduğu gibi, günde üç öğün yemek ve bununla birlikte atıştırmalıklar yerler. Yemekler, astronotların yiyeceği sıraya göre düzenlenir ve bir ağ ile tutulan dolap tepsilerinde saklanır, böylece yüzüp kaybolmazlar. Yemek vakti geldiğinde, astronotlar mekiğin orta güvertesindeki mutfak alanına giderler. Burada , hem sıcak hem de soğuk su dağıtan bir rehidrasyon istasyonundan kurutulmuş yiyeceklere ve susuz içeceklere su eklerler . Yiyecekleri, 160 ila 170 derece arasında tutulan bir hava konveksiyonlu fırında ısıtırlar. Ortalama bir yemeğin yeniden ısıtılması yaklaşık 20 ila 30 dakika sürer.

Astronotlar, bireysel yemek kaplarını kumaş tutturucularla bir yemek tepsisine takarlar. Tepsinin kendisi ya duvara ya da astronotların kucağına bağlanır. Astronotlar gıda paketlerini makasla açıp bıçak, çatal ve kaşıkla yemekteler.

Her mekik, görevin süresi boyunca yetecek kadar yiyecek alırlar ve depo alanlarınada daha fazlasını eklerler. Bunun sebebi mürettebat acil bir durumla karşılaştığında her ihtimale karşı günde 2,000 ekstra kalori alacak şekilde 3 haftalık fazladan yiyecek tutarlar. Bu yiyecekler sadece acil durumda kullanılacağı için tipik olarak daha uzun bir raf ömrü için susuz bırakılırlar

Astronotların yiyecek bol yiyecekleri olabilir, ancak uzayda olmak iştahlarını bastırabilir. Yerçekimi olmadan, yiyecek aromaları buruna gelmeden önce kaybolur. Güzel koku olmadan da iştahın açılması durumu tam anlamıyla gerçekleşmez. Sıvı gıdalar tükettikten sonra, yer çekimi olmaması sebebiyle sıvılar astronotların vücutlarının üst yarısına çıkma eğiliminde olduğundan, mürettebatın burunları genellikle sürekli olarak tıkalıdır. Yiyeceklerin lezzetini artırmak için tuz , karabiber, ketçap, hardal ve mayonez mevcuttur ancak karadaki tatlarından farklıdır. Tuz ve toz biberler su ile karıştırılarak yiyeceğe ilave edilmektedir aksi halde uçuşarak kaybolacaktır ve toparlanması mümkün olmayacaktır.

Bu yüzden astronotlar, birkaç mekanizma ve paketleme yöntemleri yardımıyla oldukça normal yiyecekler yiyebilirler fakat yemek yerken yiyecek döküldüldüğünde veya yüzen bir yiyecek uzay giysilerine temas ettiğinde ne olacak?

 

Uzayda Temizlik

Astronotlar kişisel hijyenlerine dikkat etmezlerse , uzay mekiğinin ya da Uluslararası Uzay İstasyonunun sıkışık odalarında haftalarca hatta aylarca yaşamak kötü kokmalarına sebep olabilir. Astronotlar hijyenlerine dikkat etmezlerse, uzayda daha hızlı çoğalan mikropları yayabilir ve kendilerini hasta edebilirler.

Uzayda temizlik günlük yaşamımızla aynıdır fakat daha zor olduğunu söyleyebiliriz. Astronotlara diş fırçası, diş macunu, diş ipi, tarak, tıraş bıçağı ve diğer malzemeleri içeren kişisel bir hijyen seti veriliyor.

­

Duş işlemlerine sıra geldiğinde suyun yüzmesini önlemek için plastik bir kılıfla çevrelenmiş büyük bir silindirde duş alırlar . Durulamak için kendilerine bir ağızlıktan su püskürtüyorlar ve ardından derilerindeki tüm suyu emmek için bir vakum hortumu kullanıyorlar. Saçlarını yıkamak için durulamasız bir şampuan kullanıyorlar.

Astronotlar gömleklerini, çoraplarını ve iç çamaşırlarını iki günde bir, pantolonlarını haftada bir değiştirirler.

Astronotlar kendilerini temiz tutmanın yanı sıra, yaşam alanlarını da geniş tutmak zorundadır. Mekik mürettebatının her bir üyesi, çöpleri toplama ve yemek alanını, duvarları, yerleri ve hava filtrelerini temizlemeyi içeren temizlik görevlerini sırayla yapar. Ev ortamından pekte farklı değil değil mi?

Astronotlar temizlemek için yüzeylere biyosit adı verilen sıvı bir deterjan püskürtüyor ve ardından siliyorlar. Hava filtrelerini temizlemek için elektrikli süpürge kullanıyorlar .

Astronotlar yiyecek paketlerini mekik tabanının altındaki çöp sıkıştırıcıya atıyor. Bulaşık araç gereçleri ise ıslak mendil yardımıyla temizlemekteler..

Uzayda Tuvalet Nasıl Oluyor?

Septik tank veya kanalizasyon sistemi olmadan , tuvaletlerden çıkan atıkların da gidecek bir yere ihtiyacı vardır. Düşük yerçekimi ortamı nedeniyle, mekikteki  tuvaletlerin sifonunu çektiklerinde su yerine hava kullanır. Tuvaletteki hava, bakteri ve kokuları gidermek için filtrelenir ve ardından oturma kabinine geri verilir. Katı atıklar mekik inene kadar gemide depolanır ve sıvı atıklar uzaya gönderilir.

Bu enteresan yaşam mücadelesini açıkçası bende tatmayı çok isterdim. Şuan için pek mümkün görünmüyor gibi 😀

Video hoşunuza gittiyse beğenmeyi, gelecek olan videolardan haberdar olmak için abone olmayı unutmayın

 

[Toplam: 0   Ortalama: 0/5]
Video Kategorisinde Yayınlandı

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir